Dipavali/Divali

Dipavali/Divali

Straks is het 21 oktober, de dertiende dag van de donkere helft van de Hindoemaand Asvina en dan is het weer tijd voor 'het lichtjesfeest', Dipavali/Divali. Divali is een dag ter ere van Laxmi, deze gedaante staat voor rijkdom en voorspoed. De bijbehorende ceremonies zijn er om, voor geluk in het huis te zorgen. Vanuit dit standpunt bekeken is Divali dus echt een religieuze dag voor het gezin.

Voor de betekenis van Divali wordt ook vaak verwezen naar de Ramayana. In dit verhaal keert Ram, na de demon Rawan verslagen te hebben, terug naar Ayodhya om tot koning gekroond te worden. De blije mensen van de stad begeleidden hem met olielampjes van aardewerk. De lichten met Divali symboliseren de overwinning van Ram (het goede) op Rawan (het kwade), van het licht op de duisternis. Al de duisternis, al het slechte in huis wordt overwonnen.
Tevens is Divali het begin van het nieuwe jaar volgens de Vikrama-kalender. Om precies te zijn is dat het geval op de vierde dag van Divali, want Divali duurt eigenlijk vijf dagen. De Hindoe jaartelling is ingevoerd door koning Vikrama.

De voorbereidingen beginnen bij sommige hindoes al geruime tijd voor Divali. De niet-vegetarische hindoes zijn al enige tijd voor de viering vegetarisch, die tijd kan varieren van twee weken tot een paar dagen. Uiteraard is God elke dag bij ons aanwezig, maar op Divali ben je op een directere manier met Bhagvan bezig, dus is reinheid belangrijk.

devaliOp de dag zelf wordt het huis helemaal schoongemaakt. In de middag wordt er persad gemaakt om later te offeren. Ook worden de dia's (kleine kommen van aardewerk) schoongemaakt. Iets voor 18 uur wordt er een beetje ghee (boter gemaakt van pure room) in de dia's gedaan en zet men of een bolletje watten met een punt eraan in de ghee of twee lange dungerolde kruislings geplaatste rolletjes watten. De watten worden doordrenkt met de ghee zodat het lang kan branden. Na om 18 uur gebeden te hebben, persad geofferd te hebben en misschien wel mantra's gezongen te hebben, worden de dia's, meestal een oneven getal, aangestoken en overal in het huis geplaatst. (Iedereen geeft een eigen invulling aan de viering van Divali, dus het kan zijn dat deze gehele zin niet op iedereen van toepassing is.) Tegenwoordig kan je ook iets voor 18 uur op een Hindoestaanse radiozender afstemmen en luisteren naar mantra's die door pandits worden voorgedragen, heel modern.

Voor degenen die graag willen weten waarom een oneven aantal dia's wordt gebruikt, heb ik een interessant stukje gevonden:
"Het was doorgaans gebruik om 9 dia's te offeren aan Lakshmi mata op deepavali. Het ging niet om zomaar een oneven aantal maar echt om 9. Deze 9 komt van de negen vormen van Shakti (nav Durga). Elke Durga (Shakti) is een manifestatie van een prakriti, bhagvan heeft 8 prakriti's, 5 lagere (apara) en 3 hogere (para). Boven deze prakriti staat God zelf (Brahm), deze tezamen geeft het getal 9.....dit stelt dus de gelaagdheid van de schepping in concepten voor. Telkens als er Shakti-puja wordt gedaan, is het volgens de 'paddhati' (voorschrift) zo dat er 9 dia's worden geofferd (want dia's worden in elke puja geofferd, niet alleen tijdens een deepavali-puja).

Shakti kent 3 hoofdvormen: MahaKali, MahaLakshmi en MahaSarasvati. Deze zijn manifestaties van Shakti in wat specifiekere vormen en tijdens puja worden aan alle drie de hoofdvormen 9 dia's geofferd, elke Shakti heeft namelijk de 9 'lagen' van de schepping.

Later is deze 9 veranderd in een oneven getal. De symboliek erachter is nog steeds dat de schepping prakriti is (even getal) en dat purusha (de 9-de) erboven staat. Ditzelfde komt terug in alle andere gevallen waar wij oneven prefereren boven even."

Ik wens iedereen alvast een subh Divali.